Analiza efektywności działalności uczelni europejskich i amerykańskich – podejście nieparametryczne

Joanna Wolszczak-Derlacz

Abstract


W artykule przedstawiono analizę efektywności naukowej i dydaktycznej 505 uczelni z 10 krajów europejskich oraz z USA w okresie 2000-2012. W celu obliczenia wskaźników efektywności przyjęto metodę nieparametryczną Data Envelopment Analysis (DEA). Za nakłady uznano: wartość przychodów uczelni, liczbę pracowników naukowych oraz studentów, za wyniki działalności naukowej – liczbę publikacji, a działalności dydaktycznej – liczbę absolwentów. W drugim kroku analizy przetestowano model odnoszący efektywność działalności uczelni do zmiennych związanych m.in. ze źródłem pochodzenia przychodów, wielkością uczelni, lokalizacją oraz rokiem założenia uczelni. Regresja ta została oszacowana oddzielnie dla uczelni europejskich i amerykańskich. W szczególności można stwierdzić, że na efektywność naukową uczelni europejskich w sposób ujemny oddziaływał udział środków pochodzących ze źródeł publicznych, natomiast dla uczelni amerykańskich wpływ ten był dodatni. W obu omawianych grupach uczelnie większe, o dłuższej tradycji oraz położone w bogatszych regionach charakteryzowały się wyższą efektywnością.


References


Agasisti T., Johnes G. (2009). Beyond frontiers: comparing the efficiency of higher education decision-making units across more than one country, Education Economics, Vol. 17, Nr 1, str. 59–79.

Agasisti T., Pérez-Esparrells C. (2010). Comparing efficiency in a cross-country perspective: the case of Italian and Spanish state universities, Higher Education, 59 (1), str. 85–103.

Agasisti T., Pohl C. (2012) Comparing German and Italian public universities: Convergence or divergence in the higher education landscape? Managerial and Decision Economics,Vol. 33, Nr 2, str. 71–85,

Aghion, P., Dewatripont, M., Hoxby, C., Mas‐Colell, A., Sapir, A. (2010). The governance and performance of universities: evidence from Europe and the US, Economic Policy, 25(61), str. 7-59.

Akviran, N.K. (2001). Investigating technical and scale efficiencies of Australian Universities through data envelopment analysis, Socio-economic Planning Sciences, Vol. 35, str. 57-80.

Aubyn M.S., Pina A., Garcia F., Pais J.(2009). Study on the efficiency and effectiveness of public spending on tertiary education, Economic Papers, 390, European Commission, Directorate- General for Economic and Financial Affairs, Brussels.

Bonaccorsi A., Daraio C., Simar L.(2007). Efficiency and productivity in European universities: exploring trade-offs in the strategic profile [w:] Bonaccorsi A., Daraio C. (red.), Universities and Strategic Knowledge Creation: Specialization and Performance in Europe, Edward Elgar Publishing, Cheltenham/Northampton, Massachusetts, str. 144–206.

Bonaccorsi, A., Brandt, T., De Filippo, D., Lepori, B., Molinari, F., Niederl, A., Schmoch, U., Schubert, T., Slipersaeter, S. (2010). Final study report. Feasibility study for creating a European university data collection. The European Communities.

Charnes A., Cooper W.W., Rhodes E. (1978). Measuring the Efficiency of Decision Making Units, European Journal of Operational Research, 1978, Vol. 2, str.. 429–444.

Charnes A., Cooper W.W., Rhodes E.(1981). Evaluating Program and Managerial Efficiency: An Application of Data Envelopment Analysis to Program Follow Through, Management Science, Vol. 27, str.. 668–697.

Coelli T.J., Rao D.S.P., O'Donnell C.J., Battese G.E. (2005). An introduction to efficiency and productivity analysis, 2nd ed. Springer, New York.

Colbert, A., Levary R.R., Shaner M.C. (2000) Determining the relative efficiency of MBA programs using DEA, European Journal of Operational Research, Vol. 125, str. 656-669.

Cooper W.W., Seiford L.M., Zhu J. (2004). Handbook on Data Envelopment Analysis, Kluwer Academic Publishers, Hingham, MA, USA.

Ćwiąkała-Małys A., Nowak W. (2009) Wybrane metody pomiaru efektywności podmiotu gospodarczego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.

Daraio, C., Bonaccorsi, A., Geuna, A., Lepori, B., Bach, L., Bogetoft, P., i in. (2011). The European university landscape: A micro characterization based on evidence from the aquameth project, Research Policy, Vol. 40(1), str. 148–164.

Guzik B. (2009). Podstawowe modele DEA w badaniu efektywności gospodarczej i społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.

Leja K. (2003). Instytucja akademicka. Strategia, Efektywność, Jakość, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Wydział I Nauk Społecznych i Humanistycznych, Seria Monografii Nr 107, Gdańsk.

Liu J.S., Lu L.Y.Y., Lu W-M., Lin B.J.Y. (2013). A survey of DEA applications, Omega 41: str. 893 -902.

OECD (2002). Frascati Manual. Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development, OECD Paryż.

UOE (2004). Unesco-IUS/OECD/Eurostat data collection manual. 2004 Data collection on education systems. OECD, Paryż.

Reichmann G., Sommersguter-Reichmann M. (2006). University library benchmarking: An international comparison using DEA, Int. J. Production Economics, Vol. 100, str. 131–147.

Robst J. (2001). Cost Efficiency in Public Higher Education Institutions, The Journal of Higher Education, Vol. 72, Nr 6, str. 730-750.

Sav, G. T. (2012). Stochastic cost frontier and inefficiency estimates of public and private universities: does government matter? International Advances in Economic Research, 18(2): str. 187-198

Sav G.T. (2013). Effects of Financial Source Dependency on Public University Operating Efficiencies: Data Envelopment Single-Stage and Tobit Two-Stage Evaluations, Review of Economics & Finance, Vol. 3, str. 63-73.

Simar L., Wilson P. (2000). A General Methodology for Bootstrapping in Non-parametric Frontier Models, Journal of Applied Statistics, Vol. 27(6), str. 779–802.

Simar L., Wilson P. (2007). Estimation and inference in two stage, semi-parametric models of

productive efficiency, Journal of Econometrics, Vol. 136, str. 31–64.

Ustawa z 27 lipca 2005 r. o szkolnictwie wyższym (Dziennik Ustaw Nr 164, poz.1365 z późn. zm)

Wilson, P. W. (2008). FEAR: A software package for frontier efficiency analysis with R. Socio-Economic Planning Sciences, 42(4), 247–254.

Wolszczak-Derlacz J. (2013). Efektywność naukowa, dydaktyczna i wdrożeniowa publicznych

szkół wyższych w Polsce – analiza nieparametryczna, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk.

Wolszczak-Derlacz J., Parteka A. (2011). Efficiency of European public higher education institutions: a two-stage multicountry approach, Scientometrics, Vol. 89 (3), str. 887-917.




DOI: http://dx.doi.org/10.17451/eko/40/2015/76

Refbacks

  • There are currently no refbacks.