Liberalizacja sektora gazowego w Europie. Czy Unia Europejska promuje skuteczne rozwiązania regulacyjne?

Iweta Opolska

Abstract


Reforma sektora gazu ziemnego w krajach Unii Europejskiej rozpoczęła się w 1998 r. wraz z wejściem w życie pierwszej dyrektywy gazowej. Kolejne dyrektywy i rozporządzenia doprecyzowywały regulacje, których główną ideą było stworzenie konkurencyjnego rynku gazowego. Celem niniejszego badania była weryfikacja, czy unijne rozwiązania regulacyjne wpłynęły na poprawę poziomu konkurencji na rynku gazu, zdefiniowanej za pomocą wskaźnika zmiany sprzedawcy.

Analizie poddano 11 reform gazowych w 22 krajach członkowskich UE między 1998 i 2013 rokiem. Do niezbilansowanej próby czasowo-przekrojowej zastosowano systemowy estymator Uogólnionej Metody Momentów, ze względu na najlepsze właściwości statystyczne oraz na możliwość uwzględnienia endogenicznego charakteru zmiennych regulacyjnych.

Wyniki oszacowań potwierdziły skuteczność i pozytywny wpływ na konkurencję narzędzi regulacyjnych, które poprawiają płynność obrotu hurtowego i obniżają bariery wejścia na rynek związane z dostępem do sieci gazowej, jak stworzenie wirtualnego punktu handlowego czy otwarcie rynku poprzez umożliwienie odbiorcom zmiany sprzedawcy. Dodatkowo prywatyzacja największych przedsiębiorstw gazowych aktywizowała konkurencyjne zachowanie klientów w krótkim i w długim okresie.

W celu zbadania kolektywnego wpływu rozwiązań regulacyjnych na konkurencję na rynku gazu skonstruowano indeks deregulacyjny, składający się z prostej sumy wszystkich zmiennych regulacyjnych. Wykazano istotny związek między ilością wprowadzonych w danym kraju pro-rynkowych rozwiązań regulacyjnych a wzrostem konkurencji na rynku gazu.

References


Alonso, Alejandro, Luis Olmos, and Miguel Serrano. 2010. “Application of an Entry–exit Tariff Model to the Gas Transport System in Spain.” Energy Policy 38 (9): 5133–40. doi:10.1016/j.enpol.2010.04.043.

Arellano, M., and S. Bond. 1991. “Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations.” Review of Economic Studies 58 (2): 277–97. doi:10.2307/2297968.

Arentsen, Dr. M J, and Dr. R W Kunneke. 2003. National Reforms in European Gas. London: Elsevier.

Armstrong, Mark, and David E M Sappington. 2006. “Regulation, Competition and Liberalization.” Journal of Economic Literature 44 (2): 325–66. doi:10.1257/jel.44.2.325.

Baltagi, B H. 2008. Econometric Analysis of Panel Data. 2nd ed. West Sussex: John Wiley & Sons.

Blundell, Richard, and Stephen Bond. 1998. “Initial Conditions and Moment Restrictions in Dynamic Panel Data Models.” Journal of Econometrics 87 (1): 115–43. doi:10.1016/S0304-4076(98)00009-8.

———. 2000. “GMM Estimation with Persistent Panel Data: An Application to Production Functions.” Econometric Reviews 19 (3). Taylor & Francis: 321–40. doi:10.1080/07474930008800475.

Bond, Stephen, Julie Ann Elston, Jacques Mairesse, and Benoît Mulkay. 2003. “Financial Factors and Investment in Belgium, France, Germany, and the United Kingdom: A Comparison Using Company Panel Data.” The Review of Economics and Statistics 85 (1): 153–65. doi:10.1162/003465303762687776.

Brau, Rinaldo, Raffaele Doronzo, Carlo V. Fiorio, and Massimo Florio. 2010. “EU Gas Industry Reforms and Consumers’ Prices.” The Energy Journal 31 (4): 163–78. doi:10.5547/issn0195-6574-ej-vol31-no4-8.

Copenhagen Economics. 2005. Market Opening in Network Industries Part I : Final Report Table of Contents. Network. http://ec.europa.eu/internal_market/economic-reports/docs/2005/part_ii_sectoral_analyses_en.pdf.

Correljé, Aad, and L. De Vries. 2008. “Hybrid Electricity Markets: The Problem of Explaining Different Patterns of Restructuring.” In Competitive Electricity Markets. Design, Implementation, Performance, edited by F P Sioshansi, 1st ed. Oxford: Elsevier.

Dańska-Borsiak, Barbara. 2009. “Determinanty TFP Według Działów Przemysłu W Polsce. Dynamiczna Analiza Panelowa.” Acta Universitatis Nicolai Copernici, Ekonomia XXXIX. Toruń: 115–24.

Defeuilley, Christophe. 2009. “Retail Competition in Electricity Markets.” Energy Policy 37 (2): 377–86. doi:10.1016/j.enpol.2008.07.025.

Erdogdu, Erkan. 2013. “A Cross-Country Analysis of Electricity Market Reforms: Potential Contribution of New Institutional Economics.” Energy Economics 39 (September): 239–51. doi:10.1016/j.eneco.2013.05.012.

Fiorio, Carlo V., and Massimo Florio. 2013. “Electricity Prices and Public Ownership: Evidence from the EU15 over Thirty Years.” Energy Economics 39 (September): 222–32. doi:10.1016/j.eneco.2013.05.005.

Florio, Massimo. 2013. Network Industries and Social Welfare. The Experiment That Reshuffled European Utilities. Oxford: Oxford University Press.

Gamble, Amelie, E. Asgeir Juliusson, and Tommy Gärling. 2009. “Consumer Attitudes towards Switching Supplier in Three Deregulated Markets.” The Journal of Socio-Economics 38 (5): 814–19. doi:10.1016/j.socec.2009.05.002.

García, Luis Alberto Rasines. 2006. “The Liberalisation of the Spanish Gas Market.” Energy Policy 34 (13): 1630–44. doi:10.1016/j.enpol.2004.12.013.

Genoud, C, M Arentsen, and Matthias Finger. 2004. “Regulation in Liberalised Energy Sectors: Introduction and Concepts.” In Reshaping European Gas and Electricity Industries. Regulation, Markets and Business Strategies., edited by D Finon and A Midttun, 13–27. Oxford: Elsevier.

Growitsch, Christian, and Marcus Stronzik. 2014. “Ownership Unbundling of Natural Gas Transmission Networks: Empirical Evidence.” Journal of Regulatory Economics 46 (2). Springer US: 207–25. doi:10.1007/s11149-014-9252-0.

Joskow, Paul L. 1996. “Introducing Competition into Regulated Network Industries: From Hierarchies to Markets in Electricity.” Industrial and Corporate Change 5 (2): 341–82. doi:10.1093/icc/5.2.341.

Klemperer, Paul. 1995. “Competition When Consumers Have Switching Costs: An Overview with Applications to Industrial Organization, Macroeconomics, and International Trade.” The Review of Economic Studies 62 (4): 515–39. doi:10.2307/2298075.

Künneke, Rolf, and Theo Fens. 2007. “Ownership Unbundling in Electricity Distribution: The Case of The Netherlands.” Energy Policy 35 (3): 1920–30. doi:10.1016/j.enpol.2006.05.008.

Newbery, D. 2000. Privatization, Restructuring, and Regulation of Network Utilities. Cambridge, MA: MIT Press.

Nickell, Stephen. 1981. “Biases in Dynamic Models with Fixed Effects.” Econometrica 49 (6): 1417–26. doi:10.2307/1911408.

Opolska, Iweta, and Michał Jakubczyk. 2013. “The Drivers behind Gas Market Liberalization: Diversity of Gas Sources, Market Structure and Gas Prices.” International Business Research 6 (7): 14–21. doi:10.5539/ibr.v6n7p14.

Parlament Europejski. 1998. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady 98/30/WE Z Dnia 22 Czerwca 1998 R. Dotycząca Wspólnych Zasad W Odniesieniu Do Rynku Wewnętrznego Gazu Ziemnego.

———. 2003. Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego I Rady Z Dnia 26 Czerwca 2003 R. Dotycząca Wspólnych Zasad Rynku Wewnętrznego Gazu Ziemnego I Uchylająca Dyrektywę 98/30/WE.

———. 2005. Rozporządzenie (WE) Nr 1775/2005 Parlamentu Europejskiego I Rady Z Dnia 28 Września 2005 R. W Sprawie Warunków Dostępu Do Sieci Przesyłowych Gazu Ziemnego.

———. 2009a. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego I Rady 2009/73/WE Z Dnia 13 Lipca 2009 R. Dotycząca Wspólnych Zasad Rynku Wewnętrznego Gazu Ziemnego I Uchylająca Dyrektywę 2003/55/WE.

———. 2009b. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego I Rady (WE) Nr 715/2009 Z Dnia 13 Lipca 2009 R. W Sprawie Warunków Dostępu Do Sieci Przesyłowych Gazu Ziemnego I Uchylające Rozporządzenie (WE) Nr 1775/2005.

Pollitt, Michael. 2008. “The Arguments for and against Ownership Unbundling of Energy Transmission Networks.” Energy Policy 36 (2): 704–13. doi:10.1016/j.enpol.2007.10.011.

Ricketts, M. 2002. The Economics of Business Enterprise. An Introduction to Economic Organisation and the Theory of the Firm. 3rd ed. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing, Inc.

Spiller, P. T. 2011. “Basic Economic Principles of Infrastructure Liberalization: A Transaction Cost Perspective.” In International Handbook of Network Industries: The Liberalization of Infrastructure, edited by M Finger and R Künneke. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing, Inc.

Stagnaro, Carlo. 2014. “Privatisation in the EU Energy Sector: The Never-Ending Story.” Economic Affairs 34 (2): 238–53. doi:10.1111/ecaf.12081.

Waterson, Michael. 2003. “The Role of Consumers in Competition and Competition Policy.” International Journal of Industrial Organization 21 (2): 129–50. doi:10.1016/S0167-7187(02)00054-1.

Yang, Yingkui. 2014. “Understanding Household Switching Behavior in the Retail Electricity Market.” Energy Policy. doi:10.1016/j.enpol.2014.03.009.




DOI: http://dx.doi.org/10.17451/eko/44/2016/158

Refbacks

  • There are currently no refbacks.